Απόστρατος αξιωματικός απαντά στον Νίκο Δένδια για τους τιμητικούς βαθμούς, λέγοντας ότι «οι βαθμοί των στελεχών δεν είναι Fuel Pass και Market Pass».
Η ανάρτηση του αποστράτου δεν είναι μια πρόχειρη έκρηξη οργής. Είναι μια πυκνή, πολιτική και ταυτόχρονα υπηρεσιακή απάντηση σε όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα με τους «επί τιμή» βαθμούς στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Οι βαθμοί των στελεχών δεν είναι Fuel Pass
Ο Βασίλης Ρέπας βάζει το ζήτημα στην πραγματική του διάσταση. Οι βαθμοί, γράφει, δεν είναι κουπόνια τύπου Fuel Pass και Market Pass για να μοιράζονται κατά το δοκούν. Είναι ο πυρήνας της στρατιωτικής ιεραρχίας, το σύστημα με το οποίο καθορίζονται σχέσεις διοίκησης, ευθύνης, αρμοδιοτήτων, απολαβών και εξέλιξης. Πίσω από κάθε ανώτατο βαθμό υπάρχουν δεκαετίες υπηρεσίας, χρόνος διοίκησης, σχολεία, αξιολογήσεις, κρίσεις και μια ολόκληρη διαδρομή που για πολλούς δεν ολοκληρώνεται ποτέ με την προαγωγή που περίμεναν.
Για να φτάσει ένα στέλεχος στην κορυφή της πυραμίδας, χρειάζεται περίπου τέσσερις δεκαετίες υπηρεσιακού βίου. Και ακόμη κι έτσι, η πυραμίδα στενεύει. Πολλοί φτάνουν κοντά και μένουν εκτός. Την ίδια ώρα, το ΥΠΕΘΑ απονέμει «επί τιμή» ανώτατους βαθμούς σε πρόσωπα εκτός της κανονικής στρατιωτικής διαδρομής, δίνοντας όλο και περισσότερο την εικόνα ότι ο βαθμός αποσυνδέεται από την πραγματική του βαρύτητα.
Η φράση Δένδια που γύρισε μπούμερανγκ
Το πιο αιχμηρό σημείο της ανάρτησης είναι ότι στρέφει πίσω στον ίδιο τον Νίκο Δένδια μια δική του, απολύτως συγκεκριμένη, δημόσια θέση. Τον Οκτώβριο του 2025, ο υπουργός είχε δηλώσει ότι δεν πρέπει να δίνονται «βαθμοί χωρίς νόημα» και είχε μιλήσει για «Συνταγματάρχες χωρίς Συντάγματα. Πλοιάρχους χωρίς πλοία. Σμήναρχους χωρίς Σμηναρχίες».
Πάνω ακριβώς σε αυτή τη φράση πατά ο απόστρατος και ρωτά ευθέως τον υπουργό: ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου, στον οποίο απονεμήθηκε ο βαθμός του Αρχιπλοιάρχου επί τιμή, σε ποια διοίκηση πλοίων είναι διοικητής; Το ερώτημα είναι δηκτικό και ακουμπά στο σημείο όπου η κυβερνητική ρητορική συγκρούεται με την ίδια την κυβερνητική πρακτική.
Δωρεά, έπαινος, βαθμός
Και αυτή η πρακτική δεν είναι κρυφή. Ο Νίκος Δένδιας έχει υπερασπιστεί δημόσια τις απονομές τιμητικών βαθμών σε δωρητές. Στην περίπτωση του Ευάγγελου Μυτιληναίου τον προσφώνησε «Ταξίαρχε επί τιμή» και είπε ότι αυτός είναι «ο τίτλος που η Πατρίδα διά της υπογραφής της Προέδρου της Δημοκρατίας σας απένειμε».
Στην εκδήλωση για τη Motor Oil, το ΥΠΕΘΑ ανακοίνωσε ότι στον Ιωάννη Βαρδινογιάννη απονεμήθηκε η ιδιότητα Εφέδρου Αξιωματικού βαθμού Αρχιπλοιάρχου επί τιμή, ενώ ο ίδιος ο υπουργός δήλωσε ότι «οι Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας μας απονέμουν τον βαθμό του Αρχιπλοιάρχου επί τιμή», συνδέοντας ευθέως την απονομή με δωρεές προς στρατιωτικές σχολές, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών και το ΓΕΕΘΑ.
Άρα η εικόνα είχε ήδη διαμορφωθεί. Δωρεά, έπαινος, βαθμός. Ένας άτυπος τιμοκατάλογος, στον οποίο η αξία της προσφοράς έμοιαζε να συνοδεύεται από τον αντίστοιχο τίτλο. Το νέο στοιχείο όμως, που κάνει ακόμη πιο βαριά την αντίδραση των στρατιωτικών, είναι ότι το σύστημα δείχνει να λειτουργεί πλέον και εκτός αυτού του άτυπου καταλόγου.
Αρχιπλοίαρχοι χωρίς πλοία
Η απονομή του βαθμού του Αρχιπλοιάρχου επί τιμή στον ΓΓ ΥΠΕΘΑ και στον αντιπρόεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που υπηρετεί στη ΓΔΑΕΕ, δείχνει ότι η πρακτική δεν περιορίζεται πια στους δωρητές. Απλώνεται σε πρόσωπα του ίδιου του κρατικού και κυβερνητικού μηχανισμού. Και κάπου εκεί αρχίζει το σοβαρό πρόβλημα για την ίδια την έννοια του βαθμού.
Διότι οι βαθμοί στις Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι διακοσμητικοί τίτλοι για δημόσιες σχέσεις. Δεν είναι αναμνηστικά. Δεν είναι ένα ακόμη εργαλείο συμβολικής επιβράβευσης για πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην εξουσία. Αυτό ακριβώς φωνάζει η ανάρτηση του αποστράτου, με γλώσσα σκληρή αλλά απολύτως κατανοητή από κάθε στέλεχος που έχει υπηρετήσει πραγματικά.
Η ειρωνεία είναι ότι ο ίδιος ο Δένδιας έχει επενδύσει πολιτικά σε μια βαριά ρητορική περί «ισχύος». Μόλις στις 22 Μαρτίου 2026, στο Μεσολόγγι, μίλησε για «τη Θουκυδίδεια αντίληψη περί της ισχύος ως απαραίτητου κανόνα επιβίωσης». Η διατύπωση ακούγεται επιβλητική όταν αφορά την άμυνα της χώρας. Στο ΥΠΕΘΑ, όμως, με όσα αποκαλύπτονται, η «ισχύς» φαίνεται να αποκτά και μια πολύ πιο πεζή χρήση: για ορισμένους μεταφράζεται ακόμη και σε τιμητικό βαθμό.
Όταν αντιδρούν οι ίδιοι οι στρατιωτικοί
Το κείμενο του αποστράτου αποκτά έτσι ευρύτερη σημασία. Δεν αφορά μόνο μία απόφαση. Αφορά τη συνολική διολίσθηση μιας πρακτικής που ξεκίνησε ως δήθεν αναγνώριση δωρητών και καταλήγει να προκαλεί ανοιχτή σύγκρουση με το αίσθημα δικαίου των ίδιων των στρατιωτικών.
Όταν απόστρατοι αξιωματικοί αρχίζουν να λένε δημοσίως ότι η «βιομηχανία» απονομής ανώτατων βαθμών υποβαθμίζει το έργο των στελεχών και απαξιώνει τα ίδια τα στελέχη, η κυβέρνηση δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από τελετές, ΦΕΚ και γενικόλογες αναφορές στην προσφορά. Οφείλει να απαντήσει ευθέως: με ποια κριτήρια δίνονται αυτοί οι βαθμοί, πόσοι έχουν απονεμηθεί συνολικά και τι ακριβώς υπηρετεί αυτή η πρακτική.
Γιατί στο τέλος το ερώτημα του αποστράτου είναι απλό και κοφτό. Αν ο ίδιος ο υπουργός μιλούσε για «πλοιάρχους χωρίς πλοία», τι ακριβώς είναι σήμερα ένας «Αρχιπλοίαρχος επί τιμή» χωρίς καμία κανονική στρατιωτική διαδρομή πίσω του;
Διαβάστε τον κεντρικό φάκελο του Armyvoice για τις Ένοπλες Δυνάμεις
